ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਕੋਲਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕੋਲੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ , ਜਿਸ ਦਾ ਟੀਚਾ 2027 ਤੱਕ 1404 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ (ਐੱਮ. ਟੀ.) ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ 1577 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਅਰਬ ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ, ਕੋਲਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਪੜ੍ਹੋ । ਕੋਲਾ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 2030 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋੜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਵਾਧੂ 80 ਗੀਗਾਵਾਟ ਥਰਮਲ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਧੂ ਕੋਲੇ ਦੀ ਲੋੜ ਦਾ ਨੋਟਿਸ ਲਿਆ ਹੈ। ਵਾਧੂ ਥਰਮਲ ਸਮਰੱਥਾ ਲਈ ਕੋਲੇ ਦੀ ਲੋੜ 85 ਫੀਸਦੀ ਪੀ.ਐੱਲ.ਐੱਫ. ‘ਤੇ ਲਗਭਗ 400 ਮੀਟਰਕ ਟਨ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਅਸਲ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਲੋੜ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਕੋਲਾ ਮੰਤਰਾਲਾ ਆਪਣੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦੀ ਵਾਧੂ ਮਾਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਪ ਬਿਜਲੀ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਕੋਲੇ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗਾ ।
ਉਤਪਾਦਨ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣਾ , ਖਾਣਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਅਤੇ ਬੰਦੀ/ਵਪਾਰਕ ਖਾਣਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ । ਇਹ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਸੰਚਾਲਨ ਹਿੱਸੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਸਾਲ 2027 ਅਤੇ 2030 ਲਈ ਉਤਪਾਦਨ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਪ ਬਿਜਲੀ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਘਰੇਲੂ ਲੋੜ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ , ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਾਧੂ ਸਮਰੱਥਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ । ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲ ਲਈ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਸਟਾਕ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇ ਦਾ ਸਟਾਕ ਹੁਣ ਲਗਭਗ 20 ਮੀਟਰਕ ਟਨ ਹੈ ਅਤੇ ਖਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ 41.59 ਮੀਟਰਕ ਟਨ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਸਟਾਕ (ਟਰਾਂਜ਼ਿਟ ਅਤੇ ਕੈਪਟਿਵ ਖਾਣਾਂ ਸਮੇਤ ) ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 65.56 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 73.56 ਮੀਟਰਕ ਟਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 12 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (ਸਾਲ-ਦਰ-ਸਾਲ) ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਲਾ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲਾ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤਾਲਮੇਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਰਵਿਘਨ ਕੋਲੇ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਟੀਪੀਪੀ ਸਟਾਕ 16.10.23 ਨੂੰ ਸੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਥਰਮਲ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਮਾਈਨ ਐਂਡ ‘ਤੇ ਸਟਾਕ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਕੋਲਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਪਲਾਂਟਾਂ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ 8.99 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੋਲਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸਾਲਾਨਾ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ (ਹੁਣ ਤੱਕ) 13.02 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਤਾਪ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 20 ਫੀਸਦੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ।
